EYT düzenlemesinin dışında kalan, 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olan çalışanlar için Meclis’e yeni bir teklif sunuldu. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit’in imzasını taşıyan teklif, prim ve hizmet süresi şartlarını doldurup yalnızca yaş şartı nedeniyle emekli olamayanlara yaş aranmaksızın aylık bağlanmasını öngörüyor. Teklif komisyona sevk edildi, henüz yasalaşmış değil.
Kaynak: İsa Karakaş / Türkiye Gazetesi
Teklif, 5510 sayılı Kanun’a eklenecek tek bir geçici maddeyle yaş şartını devre dışı bırakmayı hedefliyor.
Üç maddeden oluşan teklifin çekirdeği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenmesi istenen ‘Geçici Madde 113’. Bu maddeye göre sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını tamamlamış, ama yalnızca yaşı tutmayan kişiler, kanun yürürlüğe girdikten sonra kuruma yazılı başvuru yaparak yaşlılık aylığı talep edebilecek.
Teklifin ikinci maddesi yürürlük tarihini Resmî Gazete’de yayımlandığı gün olarak belirliyor, üçüncü maddesi ise kanunun yürütülmesini Cumhurbaşkanı’na bırakıyor. Teklif TBMM Başkanlığı’na sunulduktan sonra Plan ve Bütçe Komisyonu’na sevk edildi. Düzenlemenin sosyal güvenlik sistemine getireceği mali yükün hesaplanıp kamuoyuyla paylaşılması da teklifte yer alan talepler arasında.
Kapsamdaki grup, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar.
Teklif, 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlar kapsamında 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşları hedefliyor. Yani 2023’te yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin sınırının hemen ötesinde, çalışma hayatına birkaç ay ya da birkaç yıl sonra girenler kapsama alınıyor.
Bu tarih aralığındaki sigortalıların emeklilik yaşları, sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak yeniden belirlenecek; prim ve hizmet süresi şartlarında ise değişiklik yapılmayacak. Türkiye Gazetesi köşe yazarı İsa Karakaş‘a göre bu gruptaki çalışanlar, 1999’dan hemen önce sigortalı olan meslektaşlarına kıyasla emekli olmak için 17 ila 24 yıl daha fazla bekliyor.
Gerekçeye göre 1999’daki yaş şartı geriye dönük hak kaybına yol açtı, 2023’teki EYT ise dar bir dönemi kapsadı.
Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun’la getirilen yaş şartının geriye dönük hak kayıplarına yol açtığı vurgulanıyor. 2023’teki EYT düzenlemesinin ise yalnızca belirli bir dönemi kapsadığı, hemen sonrasında işe girenlerin dışarıda kaldığı belirtiliyor.
Gerekçe metninde emeklilik, ‘piyasa koşullarına bırakılamayacak temel bir sosyal hak’ olarak tanımlanıyor. Yaşı ilerlemiş çalışanların yeni iş bulmakta zorlandığına, güvencesiz çalışmanın ekonomik sıkıntıyı büyüttüğüne de dikkat çekiliyor.
İsa Karakaş ise yazısında, bu kesimin adil ve kademeli bir düzenleme beklediğini, ancak SGK’nın aktüeryal dengesinin de gözetilmesi gerektiğini savundu. Teklifin Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınması bekleniyor. Konuyla ilgili CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’ın hazırladığı ayrı bir kademeli emeklilik teklifi de bir süre önce Meclis’e sunulmuştu.
